Kichwa shimi killkamanta

Ñukanchikpa kichwa shimika, kawsay marka runakunapak sumak shimimi kan. Ñawpa pachakunamantami kay shimika ayllullaktakunapi kawsamushka, shinapash wakin runakunaka, mishukunapa kawsaywan chakrurishka kashkamantaka mana chanishpa kunkarimushkakuna.

tullpukuna-colores

Kay shimita sumakyachina yuyaywanmi ñukanchikka tukuy sami ruraykunata apakushkanchik, kay yuyaywanmi ñawpa watakunamanta tawka rimanakuykunapi llankamushkanchik.

Kallaripi shukniki rimankuyka Campamento Nueva Vida wasipi, 1980 wata, ayriwa killa, 14-18 punchakuna karka; kay rimanakuypika shukshinalla killkanatami yuyarinakurkakuna.

Kipaka, ishkayniki tantanakuymi Tabacundo Kitipi, 1998 wata, sitwa killapa 21 puncha tiyarka. Kay rimanakuypika chunka pusak killkakunawan killkanata yuyarinakurka, kaykunami kan: a, k, ch, i, j, l, ll, m, n, ñ, p, r, s, sh, t, u, w, y, killkakuna, shinallatak ts, z, killkakunaka kichwapa ñawpa shimikunata killkankapakmi churarkakuna.

Kay punchakunalla, ñukanchikpa shimita ashtawan allichinkapakmi kimsaniki tantanakuyta rurarkanchik.

Kichwa shimita killkanapak mashkaypika tawka watakunatami mashkashpa shamurkanchik, chaymantami, kichwa runakunaka, (Acuerdo Ministerial Nro. 330), Kichwa Kamachik(KAMAK) tantariyta wiñachirka , español shimipi Academia de la Lengua Kichwa (ALKI),

Punasuyupa iskun markakunamanta (Imbabura, Pichincha, Cotopaxi, Tungurahua, Bolívar, Chimborazo, Cañar, Azuay y Loja) ishkayshimi Kawsaypura yachaykunata alli apankapakmi ña sarun watakunamanta tawka yachachina hillaykunata rurashpa shamukushka, chay ruraykunapimi shukshinalla killkanata mutsurishkanchik, chaymantami KAMAK ukupi rimanakushpa shuklla yuyayta surkurkanchik.

Shina yuyarishkamantaka, Riobamba kitipi, 2004 wata, pawkar killapa 22 punchamanta 26 punchakaman, KAMAK (Kichwa Kamachik) ukupi kak mashikuna rimanakurka; sapan yachaykanchata pushak mashikuna, markakunapi ishkayshimi, kawsaypura yachaykunata yanapak mashikuna, DINEIB ukumanta mashikuna, wakin yachachik mashikunapash tantarinakushpami kichwa shimimantaka achkata rimanakushkanchik.

Fuente: DINEIB; SEIB (Sistema de Educación Intercultural Bilingue).

Anuncios